Öncelikle
mutlu bir ilişkinin gerekliliği olan etkin iletişimden bahsetmek istiyorum
kısaca. Etkin iletişim aklınızdakini söyleme cesaretinizin olması ve isteklerinizi
dile getirmek ve bunu yaparken de başkalarının duygu ve düşüncelerini de göz önünde
bulundurmaktır. Mutlu ilişkiler güven üzerine kuruludur. Güven ise dürüstlük ve
saygı üzerine kuruludur ki bu ikisi de etkin iletişim becerisiyle ilişkilidir.
, Şimdi
konu başlığımıza geri dönersek, nedir bu 3 iletişim şekli?
1.
Pasif
2.
Agresif
3.
Pasif-Agresif
Pasif iletişim genellikle bir çatışmayı önlemek amaçlı nasıl hissettiğinizi
veya ne istediğinizi maskelemeniz, dile getirmemenizdir. Bazen anlık olarak iyi
hissettirebilir çünkü kendinizi fedakarlık yapıyor gibi görebilirsiniz ancak
uzun vadede sizi hayal kırıklığına uğratır çünkü özünde yalan söylemek olmasa da
‘dürüst olmayan’, ‘sahte’ bir durum. Çünkü siz hiçbir şekilde isteklerinizi veya ihtiyaçlarınızı
dile getirmiyorsunuz, bu durum belli bir süre sonra içerleme gibi duyguların da
su yüzüne çıkmasına sebep olur ihtiyaçlarınız karşılanmadığından ötürü. Ayrıca
suçluluk duygusu da eşlik edebilir çünkü içinizde bir yerde de biliyorsunuzdur dürüst
olmanız gerektiğini kendi istek, ihtiyaç, duygu, düşünceleriniz hakkında.
Agresif
iletişimde kendi istek ve ihtiyaçlarımızı başkalarının haklarını ve
tercihlerini göz ardı ederek ifade etmek şeklindedir. Agresyon(sinirlilik)
genellikle korkuya ve (içsel) güvensizliğe bir reaksiyon şeklindedir. Kronik
olarak sinirlilik halinde olan insanlar bunu kendi içsel güvensizlikleri ve korkularıyla
başa çıkma biçimi haline getirmişlerdir. Ve genellikle başladıklarından daha
güvensiz ve korkuları daha fazla olur, çevrelerine verdikleri zararları
arttıkça.
Agresif iletişimi yenmenin anahtarı ‘öz farkındalık’ tan
geçmektedir. Özellikle sinirlilik halinin öncesindeki asıl korku fark edilmeli
ve sağlıklı yollarla ele alınmalıdır.
Kendinize güveninizi geliştirip korkularınızı tanıyıp, kabul
ettikçe; korkularınızı saklamak için öfke veya sinirlilik haline ihtiyaç duymayacaksınız.
Pasif-agresif
iletişim kuran insan dürüst olmaktan korkan ancak sessiz kalamayacak kadar da
öfkeli kişidir, bunun sonucunda da üstü kapalı tehditlerle ve iğneleyici sözlerle
kendilerini ifade ederler. Hem kendilerine karşı dürüst değildirler hem de
başkalarına karşı saygı duymazlar.
Bu tarz iletişiminizle çalışmanızın en iyi yolu hem öfkenizi
hem korkularınızı daha yapıcı/yaratıcı şekillerde yönlendirmek ve en önemlisi
iğneleyici söylemler(alaycılık) kullanmayı bırakmak. Alaycılık bir koltuk değneği
gibi, bizi aklımızdakileri, fikirlerimizi dürüstçe, özgürce söylemekten
alıkoymasının yanı sıra aynı zamanda da başkalarına istediklerimizi yaptırmayı denediğimiz
bir araç misali.
Etkin iletişimin en önemli bir
faktörü daha var onu da bir başka yazımda açarım, o da ‘ETKİN DİNLEME’.
Elmira
Müge Özdağ
