Affetmek üzerine

AFFETMEK

   Hangimizin hayatında bir an, bir olay, bir kişi, bir olgu olmamıştır ki içimizi kanatan, koruyucu kalkanlarımıza sarılmamıza hatta belki bir daha hiç bırakmamamıza sebep olan, bizi kendimize yabancılaştıran; duygusal, zihinsel karabasanlarlarımızla başbaşa bırakmış olan.

   Affetmek;  

• özür dilemek, 
• kurallar çerçevesinde bağışlamak, 
• telafi etmek, 
• göz yummak,
• olayları/kişileri/kendimizi haklı çıkarmak, 
• zayıflık göstergesi/kendinden ödün vermek
• teslimiyet,
• unutmak, 
• barışmak, 
• teraziyi dengelemek, 
• yaraların iyileşmesine zaman vermek, 
• gücenme/dargınlıklarımızı terketmek, 
• olumlu duygular beslemek, 
• sadece lafta/sözde affetmeyi dile getirmek, 
• affetmeye "karar vermek" / bu kararı almak, 
• hızlı ve kolay yoldan düzeltme/çözüm,
• olayları kabullenme, 
• arkaya bakmadan yolumuza devam etmek,
• ilahi adalete inanip Tanrı'ya havale etmek -nitekim bu affetmekten cok adalet arayışımızla ilgilidir-, 
• çevremize/kendimize "bu insanın beni etkilemesine izin vermemenin zevki var içimde demek veya 

• karşımızdaki kişiden ruhsal/duygusal borç tahsilatı hesaplaşmasına girişmek değildir. 

   Bu yukarıda yazdıklarımızdan pek çoğunu yapsak, yapıyor olsak bile bu gerçekten affettiğimiz, özgürleştirdiğimiz anlamına gelmez.

   Bana göre affetmenin "ne anlama gelmediği" 3 ana başlık olarak ele alınabilir; en azından kişisel deneyimlerimden yola çıkarak benim için affetmenin doğasına uymayan  ve affetme sürecinde bu bahsedeceğim 3 ana başlığın yanılgılarına düşmemem adına kendime zaman zaman hatırlatma/telkin etme ihtiyacı duyduğum.

1. Affetmek unutmak veya hiç olmamış gibi davranmak değil. Olan oldu ve bu bir gerçek. Onun/bunun acısına tutunmaktansa aslen bu deneyimin/kişinin bana öğrettikleri, bana kattıklarına tutunmalıyım.
2. Affetmek diğer kişinin adına bahaneler bulup onu haklı çıkarmak değil. Çünkü zaten kişi olarak kabahatli, suçlu olmayan birine mazeretler üretip, bağışlıyor olurum. Kişiden ziyade affetmem gereken yapılan ortada olan yanlışın, hata olgusunun kendisi.
3. Affetmek barışmak, tekrar hayatına dahil etmek zorunda olduğun anlamına gelmez. Barışmak, tekrar biraraya gelmek ve affetmek birbirinden ayrışan 2 farklı karardır. Affettikten sonra barışmak ve/veya biraraya gelmek kararı benim insiyatifimde olan bambaşka bir karardır. 

   Nitekim bazen acı o kadar vücudumuzun her hücresine işlemiştir ki beyin kimyamızı ve limbik sistemimizi etkiler ve bu nedenledir ki affetme sürecinde her zaman mantıklı adımlar atamayabiliriz. Yine de bu sürecin deneyimini yaşayarak, sürece dahil olarak akışıyla birlikte yol almalıyız; karşı koymak veya var olmayan engeller yaratip senaryolar yazmaktansa.

"Ne ben karşımdaki kişiden daha üstünüm, ne de karşımdaki kişi benden daha üstün, yüce, bilge. En nihayetinde insanız hepimiz bütün zaaflarımız ve ilkel içgüdülerimiz kalplerimizin, varlığımızın derinliklerinde bütünümüzün çekirdeğinde."

   Evrim teorisinin can damarı -> her yaşayan canlı varlığın sahip olduğu en ilkel içgüdü; "hayatta kalma içgüdüsü".   
   Fiziksel, ruhsal, zihinsel bağlamlarda bu içgüdümüz herzaman iş başında. Ancak diğer canlılardan farklı olarak "insan" olarak bizim en büyük problemimiz olan ki evrim teorisinde bile yeri olmayan, doğal olmayan şey bizim "ego"larımız.
   Geçtiğimiz aylarda bir belgesel izlemiştim. Çitalarla ilgiliydi ve doğurdukları 2-3 yavrudan ancak bir tanesinin -o da belki- erişkinliği görebilecek kadar yaşayabildiğini anlatıyordu. Bu belgeselde konu olan çitanın 2 yavrusu olmuştu ve birini yakın zamanda kaybetmişti, diğerini de kaybetmemek için yuvadan ayrılmamaya çalışıyordu ancak süt verebilmesi için ve yavrusunu koruyacak kadar gücünü koruyabilmesi için avlanması gerekiyordu nitekim günlerdir bu iki ihtiyacı da karşılayabilecek kadar büyük bir av yakalayamamıştı çünkü yuvadan uzun süre uzakta kalmamaya uğraşıyordu ve yakınlardaki artık leşlerle veya yuvanın yakın çevresinde bulunan ufak tefek canlılarla yetiniyordu. Ancak bu sefer gerçek bir av için yuvadan ayrıldığı sırada bir yılanın pusuda beklediğinden habersizdi.Anne çita ayrılır ayrılmaz, yuvadaki yavru yılanın avı oldu. Sonrasında yılan midesindeki yavruyu sindirmek için bir ağaç kovuğunun içine sindi. Anne çita ise yuvaya geri döndüğünde panik halinde etrafı koklamaya başladı ve yılanın kokusunu aldığı gibi takip etmeye başladı. Nihayet yılanın içine girdiği kovuğa ulaştı ve giremeyeceği kadar küçük bir açıklığı olduğu için üzerine yatıp kafasını açıklığa doğru sarkıtarak beklemeye başladı. 3 gün 3 gece yemeden, içmeden, uyumadan bekledi. Yılan hızlı bir şekilde kaçış yapabilmek için yavruyu nihayet midesinden çıkarıp olanca hızıyla ormanın derinliklerine yöneldiğinde anne çita kımıldamadı, yılana bakmadı, kovalamaya kalkışmadı bile. Onun tek istediği yavrusunu geri almaktı; öç almak, ödetmek önemli değildi artık yavrusunu geri aldığında.   Peki şimdi bir düşünelim, biz insanlar olarak hangimiz böyle bir bağışlayıcılık sergileyebiliriz kendi kanımızdan canımızdan olan, kendi canımız kadar sevdiğimiz, değer verdiğimiz birinin hayatına kasteldiğinde veya çitanın yavrusuna olduğu gibi hayatı son bulundurulsa? Yılanı öldürmek çitaya yavrusunu canlandırma olanağı vermeyecekti, yılana duyacağı, besleyip büyüteceği öfke duygusu onun yavrusuna tutacağı yas sürecini, ona karşı hissettiği sevgi, aşk duygularını gölgeleyecekti. Olay "sevdiği varlığın kaybının üzüntüsü, acısından ziyade yılana karşı bir kan davasına, hatta belki yavrusunu koruyamadığı için kendine karşı duyacağı öfke, yetersizlik duyguları"na dönüşecekti. Sonuçta oturup objektif olarak düşününce anne çita nasıl yavrusunu beslemek için başka bir canlının (yavrunun/annenin/babanın) canını alıyorsa yılan da kendi hayatta kalma savaşı uğrunda bu döngüdeki rolünü oynuyordu. "Circle of Life" yaşamsal döngüden başka birşey değil...

   Hissetiğimiz acı, utanç, öfke, içerleme, adaletsizlik neyse yüzleşmek bir farkındalık kazanma yolunda atılabilecek ilk adım bence. Ve affetmenin, bağışlamanın gerçek doğasını anlamak aynı zamanda içselleştirip, özümseyerek bu sürecin uzantısı olarak bir karara varmanın, bununla birlikte ayrıyetten karşımdaki insanı daha derinlemesine anlamaya çalışmanın, empati kurmanın, hoşgörülü olmanın, açık fikirli olmanın (kendime, kişiye, aramızda var olan ilişkiye karşı da aynı şekilde) açılmış olan yaraları iyileşme sürecine sokup, katlanılabilir, yaşanabilir hale getirdiğini farkettim.
   Açılan yaralar, hissedilen acılarda bir derinlik, anlam ve yol göstericilik olabileceğinin farkındalığına varma ve kendimiz dahil herkesin hayatının bir veya birçok döneminde affedilmeye & affetmeye ihtiyaç duyduğu gerçeğini kabullenme diğer insanlarla birbirimize o veya bu şekilde bağlı olduğumuz ve yalnız olmadığımız olgusunu özümsememize yardımcı olur.

  Affetmeye çalıştığımız, affettiğimiz veya affetmesini istediğimiz kişiyi bir yüzleşmeye zorlamamız veya bir şekilde bilinçaltımızda bu sebeplerin yönlendirmesiyle abartılı şekillerde kendimizce telafi etmeye çalışmamız veya bedel ödetmeye çalışmamız olayın özünden uzaklaşmamıza neden olur; zihinsel ve ruhsal yorgunluk, çöküşten ve bizi içten içe yemekten, ajitasyon yaratmaktan başka birşey değildir. Af deneyiminin tamamen kişiye özel olduğuna inanıyorum, kendimizi özgürleştirme ve affettiğimizin aslında tamamen yapılmış olan eylem veya var olan olgudan ibaret olduğunun farkındalığında olmamızın ve bu olgu/eylemin ne derece bize zarar verdiğinin de bizim algımız, kişiye yüklediğimiz değer, deneyimlerimiz, o anki kırılganlığımız, empati seviyemizin düşüp kendimizi ne derece merkeze yerleştirdiğimizle doğrudan bağlantılı olduğuna inanıyorum. Ortada olmuş olan olaya/duruma olan kalp kırıklığımızı, acıyı, öfkeyi (belki de bu öfkenin en önemli sebeplerinden biri de aslında kabul etmekten kaçındığımız ne kadar kırılgan ve savunmasız olabileceğimiz gerçeğini bize hatırlatması, yüzümüze vurması) diğer kişiye aktarma hatasına düşüyoruz. En nihayetinde kolay olanı bu! Çünkü Eylem&Olgu -> Nereden ortaya çıktığı, altında aslen nelerin yattığı vs. gibi soyut zihinsel analiz süreçleriyle uğraşmaktan ziyade "kişi" somut olarak karşımızda ve uğraşmaya gerek yok, ne de olsa "Suçlu bulundu" dava kapandı yapıyoruz. Hadi geçmiş olsun...
   Eylemin/olgunun elementleri olan kendimiz, karşımızdaki insan ve durumun o an o şekilde ortaya çıkmasında rol oynayan dışsal/çevresel faktörler ve kişilerin hepsini anlayarak daha objektif bir algı elde edebilir ve nihayetinde gerçekçi bir huzur hissedebiliriz bence.
   Sadece biraz "anlayış & farkındalık" yolumuzda/zihnimizde/ruhumuzda yaratmış olduğumuz pekçok hayali barikatları yok edebilir en nihayetinde.

Sevgiler

~Elmira Kiara~